سلام بر مولای نازنینم.محرم آمده است وخون جدت همچونان می جوشد و دادخواه می خواهد.چهارده صلوات نثارتان بهر تسلای دل زینب سلام اله علیه "بیا".
|
|
|
اجاق هاي خورشيدي ديواري ترجمه ي : پدرام اصفهاني Translated by: Pedram Esfehani Email: pesfahani@aol.com اجاق هاي خورشيدي مقاوم در برابر انواع آب و هوا كه از داخل آشپزخانه هم دردسترس هستند . دولتمردان جديد آفريقاي جنوبي به تازگي اعلام كردند ، به منظور اسكان دائمي مردم در زمين ها يك ميليون خانه براي مردم فقير ساخته خواهد شد . ما معتقد هستيم كه در ساخت اين خانه ها بايد توجه بسياري به اجاق هاي خورشيدي ديواري شود .به منظور بررسي بر روي نمومه ي آزمايشي اجاق هاي خورشيدي ديواري كه طراحي پيشرفته تري دارد ، يك نمونه از آن بر روي ديوار يك خانه ي كاه گلي در مكزيك نصب شد . پروژه تا به حال بسيار خوب پيش رفته و اجاق جديد از عهده ي كار ها خوب بر آمده و در كنار همه ي اين موفقيت ها نتايج بسيار جالب و مفيدي به دست آمده و پروژه امتحان اجاق خورشيدي به مراحل پاياني خودش نزديك شده است . در طراحي جديد ، اجاق خورشيدي به ديوار آشپزخانه متصل است و از داخل ساختمان به درون اجاق خورشيدي دري وجود دارد كه كار با اجاق را بسيار ساده و راحتتر كرده است ، به شكلي كه آشپز به راحتي مي تواند از داخل آشپزخانه غذا را در اجاق قرار دهد و يا بردارد . در اين طراحي مسائلي چون در خطر نابودي بودن اجاق به دليل شرايط بد آب و هوايي يا انسان و حيوانات ، هذينه و محلي براي نگهداري اجاق حل شده است . " باربارا كر " از محققان در زمينه ي اجاق هاي خورشيدي مي گويد " كار با اجاق هاي خورشيدي ديواري راحتتر از هر نوع ديگر از اجاق هاست و انتخاب من در پايان اين نوع اجاق ها هستند . " يكي از مشكلات بزرگ اجاق هاي خورشيدي ديواري در گذشته آن بود كه نمي توانسيم با آنها خورشيد را در طول روز دنبال كنيم از اين رو فقط در ساعات مشخصي از روز مي توانستيم از آنها استفاده كنيم ، اما اين مشكل در طراحي جديد كاملا برطرف شده است ، تا جايي كه از طلوع تا غروب مي توان از آنها استفاده كرد . با افزايش بازتاب كننده هاي داخلي و قرار دادن يك بازتاب كننده ي خارجي بر روي ديواره هاي اجاق مي توان راندماني تا دوبرابر در اجاق داشت . از ويژگي هاي طرح جديد مي توان به موارد زير اشاره كرد : 1. برتر در مقابل تغيير زاويه ي تابش خورشيد در فصول : در طراحي جديدي كه من داشتم از روشي ساده به كمك بازتاب كننده هاي بيشتر كاري كردم كه چه در فصل تابستان كه زاويه تابش به اجاق عمودي است و چه در زمستان كه نور مايل به اجاق مي تابد ، اجاق بدون هر مشكلي به كار خود ادامه دهد . ( تصوير شماره ي 1 ) علت ضخيم بودن ديوار در شكل كاه گلي بودن آن است ، اين اجاق ها براي خانه هاي مدرن تر همان كاراي خانه هاي كاه گلي را دارد و به خوبي عمل خواهد كرد . 2. برتر در مقابله با شرايط بد آب و هوايي : در طراحي جديد با قرار دادن بازتاب كنند هاي پيشرفته تر و بهتر و با روشي جديد تر حتي در روز هاي ابري در اجاق گرماي كافي وجود دارد و اين اثباتي محكم براي كار كردن اجاق در آب و هواي آلوده و مرطوب است . 3. برتر در برابر تغيير زاويه ي تابش در روز : با بزرگتر و كشيده كردن اجاق در امتداد شرق به غرب علاوه بر بيشتر شدن فضاي اجاق ، سايه ي ديواره ها در زمان طلوع و غروب كمتر مسئله ساز مي شود و براي جبران سايه ي ايجاد شده با قرار دادن بازتاب كنند اين سايه به كلي از بين رفته است . ( تصوير 2 ) توجه ي ويژه و مخصوص : اجاق هاي خورشيدي ديواري با بازتاب كننده هاي خارجي از انرژي خورشيدي دوبل استفاده مي كنند ، اما با انجام تغييراتي در اجاق حتي با نداشتن بازتاب كننده ي خارجي مي توان راندماني مشابه داشت . براي اين كار به جاي استفاده از شيشه ي معمولي در اجاق مي توانيد از پلاستيك دو جداره ي شفاف با ضخامت 9 سانتي متر استفاده كنيد كه در ساختمان هاي شيشه ي كاربرد دارد . فقط در هنگام نصب بايد دقت داشته باشيد كه پلاستيك ها كاملا در جاي خودشان محكم باشند و كاملا هم ايزوله باشند تا بخار غذا وارد آنها نشود . هنگامي كه اجاق خورشيدي بخشي از خانه ي فردي است بايد زيبا و با دوام باشد . با استفاده از تخته چوب چندلايه كه كاملا صيقلي و رنگ شده مي توان اجاق خورشيدي با دوام و زيبايي داشت ، در طرح آزمايشي كه در سوناما انجام شد مشخص شد كه اين مواد از هر ماده ي ديگر بهتر هستند . براي پوشش شفاف هم از پلاستيك هايي كه درباره ي آن در بالا توضيح داده شده مي توانيد استفاده كنيد . در پايان : از اجاق هاي خورشيدي انتظار دوام و آسودگي مي رود . طراحي فعلي اجاق هاي خورشيدي ديوار ي به گونه ي است كه فقط در مناطق گرم كار برد دارند . اين اجاق ها را ساكنان نيم كره ي شمالي زمين بايد به ديوار جنوبي و ساكنان نيم كره ي جنوبي آنها را بايد به ديوار شمالي خانه خود متصل كنند . در مورد عمل كرد اين نوع اجاق هاي در دومين نشست بين المللي اجاق هاي خورشيدي بيشتر گفتگو خواهد شد . |
معرق کاری : ( فرهنگ دهخدا )
ساختن یا نصب کاشیهای معرق ، معرق کاری در قرن ۶ هجری یعنی در دوره سلجوقیان به سمت کمال رفت و بسیار متداول گردید. در قرن هشتم هجری هنرمندان معرق کار بمراتب از هنرمندان عهد سلجوقی جلو افتادند .
در این قرن موفق شدند اجزایی را که اشکال معرق از آنها تشکیل مییابد کوچکتر کنند و لطیفترین و زیباترین اشکال بنائی و و هندسی را در مجموعهای از رنگهای زیباولعاب صدفی دار بمراتب کمتر از هزینه آجرهای کاشی مینایی بود وعلت این امر واضح است . زیرا در کاشی لازم بود پس از کشیدن رنگ و نقش یک بار دیگر آن را درکوره گذارند و این عمل گذشته از هزینه اضافی که داشت چندان مورد اطمینان نبود و چه ممکن بود کاشیها از کوره سالم بیرون نیاید، صنعت معرق کاریدر قرنهای نهم و دهم هجری به منتهای ترقی خود رسید در این دوره مراکز مهم معرق سازی شهرهای اصفهان ، یزد ، کاشان ، هرات ، سمرقند و تبریز بود.
موزائیک : ( فرهنگ دهخدا )
مجموعه مکعبهای کوچک رنگارنگ از مرمر یا اسمالت (smalt) که رسمی هندسی مانند کتاب را تشکیل میدهد و در سیمان کار گذاشته شده نوعی آجر که با سیمان ساده یا رنگین یا ساده ساخته شود
کاشی معرق : ( فرهنگ دهخدا )
قسمتی از خشت کاشی منقشی که نقشها را مانند عرق در آن قرار دادهاند . قسمی کاشی مرکب از قطعات مختلف و رنگهای گوناگون که چون کنار هم قرار گیرند نقشی بدیع بوجود آید.
|
|
در دوران قبل از اسلام قطعات بزرگ چوبی به عنوان بخشی از ساختمان به کار میرفتهاست. در این دوره چوب به عنوان یکی از فراوانترین مصالح طبیعی نقش مهمی در ساخت ابزار فنی و کشاورزی و حتی وسایل خانگی ایفا میکردهاست. از دوره سلوکیان آثار چندانی در دست با همان شیوه معرق چوب کار میشود، فقط زمینه طرح یا کار را به قطعههای پازل مانند بریده، در کنار هم میچسبانند و سپس باز هم برای مراحل تکمیلی به کارگاه رنگ فرستاده میشود.
معرق زمینه آجری: با همان شیوه معرق زمینه چوب کار میشود، فقط تفاوت کار در این است که زمینه طرح به صورت آجری بریده و در کنار هم چیده میشود. آنگاه مراحل تکمیلی را به صورت رایج طی میکنند.
نازک بری در معرق: در این شیوه از معرق، ابتدا قطعات طرح مورد نظر معرق بریده میشود. آنگاه به وسیله اره مویی معمولی برشهای بسیار ظریف و نزدیک به هم در تمامی قسمتهای طرح داده میشود، برشهایی که به فاصلههای میلیمتری در کنار هم داده میشود. سپس چوبهای شکل داده شده در کنار هم بر روی زمینهای از تخته روکش شده و غالباً بدون هیچ نوع تزئینی چسبانده میشود.
معرق منبت: معرقی که نقشهای آن برجستهاست معرق منبت گفته میشود برای ساخت معرق منبت ابتدا همه قطعهها را مانند معرق میبرند و بعد آنها رابه طور مجزا به شیوه منبت کاری ساخت و ساز نموده، کنار یکدیگر جفت و جور میکنند. در پایان قطعه را رویزیر کار در محل مربوط نصب میکنند.
ابزار کاری که در کارگاه معرق به کار میرود عبارتاند از:
اره دست - اره مویی– اره چوب بر – اره فلز – پرس دستی (پیچ دستی) – پیشکار – تیزک – چکش – سوهان تخت – سوهان چوب ساب – کمان اره – رنده دستی- سنگ نفت – گازانبر – لیسه – ماشین پرداخت – مته دستی – میخ - سمباده - چسب چوب و در نهایت پس از پرداخت نهایی توسط سیلر - کیلر ویا رزین پلی استر اسپری میشود
برای معرق کاری، وجود انواع چوب با تنوع رنگی ضرورت دارد و در انتخاب چوب باید مواردی چون استحکام و خشک بودن چوب و قابلیت اره شدن و رنده شدن را در نظر گرفت. هم چنین از صدف، عاج، فلزات در معرق استفاده میشود. --
ابتدا طرح مورد نظر را قلم گيري و نقوص آنرا برطرف كرده سپس با توجه به رنگ چوب و زيبايي كار چوب هاي لازم را تعيين كنيدو جهت راحتي كار و ير روي تمام قسمتهاي طرح نوع چوب مورد نظر را يادداشت كنيد سپس تخته پشت کار را به اندازه طرح مورد نظر انتخاب کرده، به روی آن یک ورق از نایلون قرار میدهند، انگاه طرح و نقشه مورد نظر را بر روی کاغذ آورده و به وسیله چسب آهن آن را بر روی تخته سه لایی میچسبانند، پس از آن تکههای مختلف طرح با اره مویی بریده شده قطعات مختلف آن را به وسیله میخ سایه بر روی تخته زمینه به طورموقت نصب میکنند. آنگاه قطعات طرح را جداگانه بر روی چوبها با رنگهای مورد نظر به وسیله همان میخ سایه نصب کرده و روی چوب پیشکار قرار داده و به وسیله اره مویی دور طرح را روی تخته بریده و حال قطعه چوب بریده شده را در جای خود مطابق نقشه روی تخته پیشکار به وسیله میخ سایه موقتاً نصب میکنند. بدین ترتیب با این روش همه نقشهای خرد شده را از رنگهای مختلف چوب، صدف و عاج تهیه و جایگزین مدل میکنند. هنگامی که تمام چوبهای رنگی جایگزینی طرح اولیه شده، چسبی از سریشم و پودر امرا تهیه کرده و به وسیله انگشت سبابه روی تمام شیارهای بین تکههای قرار میدهند. به این طریق تمام شیارهای بین نقوش پر میشود و قطعات به طور کامل به هم چسبیده و ثابت میشود. دراین مرحله میخهای سایه را از روی طرحها بر میدارند و آنگاه نوبت به نایلونی میرسد که قبلاً در زیر کار و روی تخته پشت کار قرار داده شده بود، آن را نیز برداشته و نقشهای چسبیده شده را بر میگردانند و پشت آنها را سمباده نرم میزنند. در نتیجه چسبهایی که از میان شیارها به پشت کار نفوذ کرده، پاک میشود. حال سطح تخته پشت کار را به وسیله کاردک به چسب گرم آغشته کرده، نقشه معرق شده را روی آن میچسبانند و برای ثابت نگاه داشتن آن دو میخ سنجاقی در بالا و پایین آن نصب میکنند. در این مرحله لایهای از نایلون و قطعهای از نمد یا پتوی ضخیم را روی نقشه معرق شده قرار داده ترکیب فوق را در میان دستگاه پرس گذاشته، تحت فشار میدهند و بعد از گونیا کردن تابلو، اضلاع آن را رنده میکنند. سطح تابلو رابه دلیل متفاوت بودن ضخامت چوبهای صنعتی، با ماشین سمباده میسایند تا یکنواخت و صیقلی شود. حال محیط تابلو را به وسلیه نوار چسب کاغذی به طریقی که ۲ یا ۳ میلیمتر آن از سطح تابلو بالاتر قرار گیرد چسبانده مخلوط پلی استر آماده شده را به طور یکنواخت روی صفحه مورد نظر میریزند تا کاملاً سطح را بپوشاند. بعد از خشک شدن پلی استر به وسیله سمباده لرزان آن را میسایند تا رنگ چوب از زیر پلی استر ظاهر شود و مجدداً برای شفافیت بیشتر، قشری از پلی استر شفاف بر آن پاشیده و سمباده میزنند. در پایان به وسیله دستگاه پرداخت و مواد جلا دهنده سطح کار را پرداخت میکنند.
هنر کنده کاری نقوش به روی چوب را منبت گویند. قابل توجهاست که منبت میتواند به صورت یک تکه یا چند تکه انجام شود هرگاه منبت کاری بر روی چوب بزرگ یک تکه انجام شود، منبت یک تکه و هرگاه منبت کاری بر روی تکههای کوچکی انجام شود، منبت چند تکه خواهد بود. منبت بر حسب نوع برجستگی که در کار آن به وجود میآید به پنج دسته تقسیم میگردد: منبت کم بر جسته، منبت نیم برجسته، منبت تمام برجسته، پیکره، قلم زنی بر روی چوب
مغار: وسیلهای است برای تراشیدن چوب که انواع آن در ذیل نام برده شده مغار کبریتی- مغار تخت یا صاف – مغار نیم باز – مغار [گلویی] – مغار شفره کلیه مغارهای نامبرده دارای خمیده یا کج نیز هستند که در جاهایی که امکان استفاده از مغار صاف نباشد، از مغار کج استفاده میشود.
سوهان: برای ساییدن چوب و دیگر ابزار منبت کاری به کار میرود و انواع آن شامل موارد زیر میشود. سوهان دو سر صاف – سوهان دو سر کج – سوهان سه پهلوی سه گوش- سوهان سه پهلوی صاف – سوهان نیم گرد – سوهان دم کاردی – سوهان دم موشی – سوهان گرد – چوب ساب
شامل: ۱- چوبهای محکم و بدون گره که برای این منظور چوبهای آبنوس، بقم، شمشاد، فوفل، عناب، و گردو و .... از همه مناسب تر هستند.
۲- عاج، صدف و استخوان
ابتدا طرح بر روی زمینه چوب منتقل میشود و با بستن کار به گیره دستی هنرمند شروع به کار کرده و ابتدا خطوط محیطی طرح با مغار مشخص میشود سپس بابرداشتن زمینه کار به صورت یکنواخت و به وسیله مغارهای مختلف منبت کار روی چوب ادامه پیدا میکند. پس از پایان کار منبت کاری، سطوح کار با سنباده بسیار نرم، صاف و صیقلی میشود. در مرحله به سطح کار روغن با پلی استر زده میشود تا چوب بر اثر مرور زمان ترک نخورد و در مقابل رطوبت مقاوم باشد.
از انواع منبت میتوان نمونههای زیر را نام برد:
منبت کمی بر جسته: نوعی از منبت است که در آن هنرمند منبت کاری خود را به حدی برساند که نقش برجستهای که به وجود آورده از سطح زمینه کار بیرون نیاید و هم سطح حاشیه اطراف کار باشد. منبت بر جسته: شیوه کار این گونه که مراحل منبت یک چوب را تا آنجا پیش میبریم که برجستگیهای طرح از رویه کار کاملاً بیرون خواهد زد. پیکره: هنرمند طرح خود را بر روی حجمی از چوب به شیوههای چسباندن، فوکپی، یا از طریق کاغذ کاربن یا طراحی مستقیم بر روی چوب انتقال میدهد، آنگاه از برجستهترین قسمت طرح کار خود را آغاز میکند و توسط مغارهای و لوازم رایج در این زمینه مشغول کنده کاری بر روی چوب میشود. در تمام کار، طرح به صورت کاملاً بر جسته و دارای حجم چوب از داخل بیرون آمده و اطراف آن خالی از هر گونه چوب خواهد بود.
