.

کاوشگر ایرانی «پیشگام» با یک موجود زنده به فضا پرتاب شد

درآستانه خجسته ایام میلاد با سعادت نبی گرامی اسلام حضرت ختمی مرتبت محمدمصطفی (ص) و حضرت امام جعفر صادق(ع) و دهه مبارک فجر، کاوشگر «پیشگام» (کاوشگر 5) ایران، حامل یک میمون با موفقیت به فضا پرتاب شد

.

به گزارش ایسنا، کاوشگر «پیشگام» که با مدیریت یکپارچه سیستمی و تلاش دانشمندان سازمان فضایی ایران ساخته شده است با استفاده از حامل سازمان صنایع هوا فضا تا ارتفاع مورد نظر پرتاب و پس از طی مراحل پیش‌بینی شده و رسیدن به سرعت، شتاب و ارتفاع مورد نظر، مجددا به زمین بازگشته و موجود زنده این کاوشگر (میمون از نژاد رزئوس) با موفقیت بازیابی شد.

پرتاب کاوشگر حامل موجود زنده «پیشگام» به فضا

در تمامی مراحل پرتاب کاوشگر پیشگام،‌ تصاویر موجود زنده داخل کپسول زیستی، علائم حیاتی موجود زنده شامل ضربان قلب و دیگر داده‌های حیاتی و محیطی از کاوشگر مخابره و در جعبه سیاه ثبت شد. این کاوشگر پس از اوجگیری تا ارتفاع ۱۲۰ کیلومتری در بازگشت به زمین بازیابی و موجود زنده در شرایط مناسب و ... از کپسول خارج و عملیات ریکاوری بر روی آن انجام شد.

کاوشگر «پیشگام» از چهار بخش «مجموعه موتور، متشکل از اجزای قفسه دم، بالک‌های پایدار ساز، بلوک تنظیم ارتفاع، موتور و نازل»، «سکوی پرتاب برای پرتاب مجموعه»، «ایستگاه‌های زمینی برای برقراری ارتباط با کاوشگر و دریافت اطلاعات به صورت زمان واقعی» و «محموله متشکل از اجزای کپسول زیستی سامانه خدمات (الکترونیک، مخابرات و پردازش) جدایش سازه و جدایش بازیاب موجود زنده» تشکیل شده است.

پرتاب کاوشگر حامل موجود زنده «پیشگام» به فضا

دسترسی به ارتفاع بیش از 120 کیلومتری، ارسال موجود زنده (میمون) با فیزیولوژی شبیه انسان، بومی سازی فناوری طراحی، ساخت و پرتاب کپسول زیستی، بازیابی سالم محموله، تله متری ثبت داده‌های محیطی، زیستی و تصاویر در تمامی مراحل پرتاب و تعیین بارهای اکوستیکی محفظه از اهدافی بود که با پرتاب کاوشگر پیشگام و بازیابی آن حاصل شد.

کسب تجربه اعزام «پیشگام» به فضا، محصول عملکرد دقیق، صحیح و هماهنگ زیرمجموعه‌های مختلفی همچون کپسول زیستی، زیرسامانه بازیابی، زیرسامانه جدایش، زیرسامانه رهگیری، زیرسامانه خدمات، زیرسامانه تله‌متری داده و تصویر، آیرودینامیک و گرمایش آیرودینامیکی، راکت‌موتور، لانچر و ایستگاه‌های زمینی بود که همگی با تکیه بر دانش بومی و در قالب طرح «آزمایشگاه فضایی»، ضمن رعایت استانداردهای مهندسی سیستم‌های فضایی و برخورداری از قابلیت اطمینان بالا، توسط متخصصان جوان پژوهشکده سامانه‌های فضانوردی وابسته به سازمان فضایی ایران صورت گرفت.

گفتنی است کاوشگرها به طور عمومی برای بررسی جو، داده برداری از لایه‌های میانی اتمسفر و بررسی لایه‌های مختلف آن و مطالعات مربوط به قطب مانند بررسی شفق قطبی، مطالعات پرتوهای کیهانی مانند اشعه ایکس، ماوراء بنفش و مادون قرمز، زیست شناسی و پرتاب موجودات زنده کوچک و بررسی رشد سلول‌های بنیادی در فضا، ستاره شناسی، رصد خورشید، بررسی کسوف، مطالعه جاذبه ناچیز، بازیابی محموله، توسعه فناوری‌های فضایی مانند ورود به جو و جدایش، آزمایش تراشه‌ها و مدارهای الکترونیکی فضایی، افزایش قابلیت اطمینان پرتاب‌های فضایی با انجام تست‌های مکرر به کار می‌روند.

پرتاب کاوشگر حامل موجود زنده «پیشگام» به فضا

ایده طراحی و ساخت کاوشگرهای بومی در این پژوهشکده، به دلیل قابلیت‌ها و کاربردهایی که در دنیا برای این نوع از وسایل نقلیه فضایی مطرح است،‌ از سال ۱۳۸۱ آغاز شد و در مدت زمان کوتاهی موفقیت‌های قابل توجهی را به ارمغان آورده است. این کاوشگرها می‌توانند به فرای جو و زیر مدار (ارتفاع ۵۰ تا ۳۰۰ کیلومتر) انتقال یابند و به ثبت و یا مخابره داده‌ها با هدف بررسی خواص اتمسفر و کیهان، آزمایش و صحت‌سنجی زیرسامانه‌های فضایی مانند وسایل کنترلی مورد نیاز در ماهواره‌ها و ماهواره‌برها، سامانه‌های بازگشت به جو و بازیابی، سامانه‌های جدایش و از همه مهیج‌تر، تحقیقات زیست‌ پزشکی فضایی بپردازند.

البته مگس‌های سرکه اولین حیواناتی بودند که بوسیله‌ی یک راکت V-2 ئر تاریخ 20 فوریه 1947 توسط ایالات متحده به فضا فرستاده شدند. 

به گزارش دیلی میل؛ دو سال بعد آلبرت دوم، یک میمون از گونه‌ی رزوس، تبدیل به اولین میمونی شد که به فضا رفت.

مسابقه‌ی فضایی زمانی که در نوامبر 1957روسیه سگی به نام لاتیکا را بوسیله‌ی فضاپیمای اسپوتنیک دو به مدار زمین فرستاد شتابی دو چندان گرفت.

پس از آن در سی و یکم ژانویه‌ی 1961 شامپانزه‌ای به نام "هام" به عنوان بخشی از برنامه‌ی فضایی ناسا به فضا فرستاده شد.

هام یکی از ده‌ها شامپانزه‌ای بود که توسط ایالات متحده به منظور فرستاده شدن فضا تعلیم داده شده بودند.

سه شامپانزده که در حال آموزش دیدن با ماکت کپسول هستند،
75 شامپانزه در این آموزش‌ها شرکت داشتند، در این تصویر در حال
استراحت و خوردن میان وعده هستند

همچنان که روسها به فرستادن انسان به فضا نزدیکتر می‌شدند، آمریکایی‌ها تصمیم گرفتند، هام سه ساله را برای اینکه ببینند انسان می‌تواند در چنان شرایطی زنده بماند به فضا بفرستند.

هام مشهورترین شامپانزه‌ای است که به فضا فرستاده شده است. او سفر خود را در کپسول فضای مرکوری انجام داد. این همان کپسولی است که آلن شپرد، اولین آمریکایی که به مدار زمین فرستاده شد، نیز به وسیله‌ی آن به فضا رفت. با این وجود هام تا زمانی که پرواز ژانویه‌ی 1961 اش با موفقیت به زمین بازنگشت، اسمی نداشت.

هام پس از بازگشت سفر تاریخی به فضا، یکم فوریه‌ی 1961

نامی که روی گذاشته شده، از مخفف عبارت Holloman Aerospace Medical Center گرفته شده است، و پس از آن که به سلامت به زمین بازگشت، این نام برای نامیدنش به کار رفت.

ابتدا ناسا از گذاشتن نام بر روی این شامپانزه خودداری کرده بود، چون که در این صورت جنبه‌ای انسانی به او داده می‌شد و در صورت شکست پروژه، مرگ او می‌توانست تاثیری منفی بر افکار عمومی گذاشته و احساسات مردم را جریحه دار کند.

هام اصلیتی کامرونی داشت و زمانی ستاره‌ی باغ وحش فلوریدا محسوب می‌شود، تا اینکه مدنظر نیروی هوایی ایالات متحده قرار گرفت و عضویت تیم میمون‌های فضانورد درآمد.

تفاوت میان هام و سگ‌هایی که به روسیه به فضا می‌فرستاد، در این بود که هام تنها به فضا فرستاده نمی‌شد، بلکه به سلامت به زمین بازگردانده می‌شد.

هام پس از بازگشت از فضا در حال معاینه شدن

اما سفر فضایی کاوشگر «پیشگام» که حامل میمونی از نژاد «رزوس» بود، سرآغاز گشایش دروازه‌های فضا به روی دانشمندان کشورمان و گامی رو به جلو در طرح اعزام فضانوردان ایرانی به فضا است.

میمون فضانورد ایرانی تازه ترین عضو مزرعه حیوانات فضایی است که با سفر خود، ایران را در کنار شوروی سابق و روسیه، آمریکا، فرانسه، آرژانتین، ژاپن و چین در فهرست انگشت شمار کشورهایی قرار داده که تاکنون موفق به ارسال موجود زنده به فضا شده اند.

میمون نام آور ایرانی اما برخلاف همتایان خارجی خود مثل میمون رزوس Able و میمون سنجابی Bake‌ که در سال 1959 میلادی با موشک Jupiter AM-18 به فضا سفر کردند یا میمون Sam‌ که توسط کاوشگر مرکوری در دسامبر 1959 میلادی به فضا رفت، شامپانزه Ham‌ که در ژانویه 1961 و شامپانزه Enos‌ که در نوامبر آن سال سفر موفقیت آمیزی را به فضا تجربه کردند و با موفقیت به زمین بازگشتند یا همنوعان متعدد خود مثل Albert ، Gordo و ... که پیش از آن در جریان سفرهای فضایی جان خود را از دست دادند هنوز نامی ندارد یا لااقل نام وی در رسانه ها اعلام نشده است.