مسائل عمده و اصلي در پرورش مرغان ( گوشتي – تخمگذار):

1- جايگاه اصولاً در ساخت جايگاه مناسب بايستي شرايط محيطي يعني توجه به شرايط محل احداث جايگاه ( باد، باران، گرما، سرما) را در نظر داشت. در غير اين صورت حداقل آسيب وارده، اتلاف انرژي جيره غذايي طيور براي سازگاري با محيط پرورش مي باشد.  



  ساختمانهاي مرغداري دائمي هستند يا موقتي

ساختمانهاي موقتي در شرايط روستايي مرسوم هستند و اكثراً به صورت سيستم باز هستند. ظرفيت اين سالن ها كم و فراهم آوردن شرايط بهداشتي وكنترل حشرات تا حدودي مشكل است. در ساخت اين نوع ساكن ها از چوب يا حلبي استفاده مي شود. در ساختمان هاي دائمي هزينه ساخت بالاست.  



  2- خصوصيات نژادي

مرغدار بايد با در نظر گرفتن نوع توليد (‌گوشت، تخم مرغ و .........)‌نژاد مناسب را انتخاب،‌خريداري و پرورش دهد.  



  3- تغذيه

منظور از غذا مواد خواركي است كه پس از مصرف قابل هضم و جذب بوده و احتياجات موجود زنده را (‌از نظر انرژي،‌ پروئين ،‌املاح،‌ويتامين ها) تأمين نمايد. در تهيه جيره غذايي از نظر درشت و ريز بودن و كيفيت تركيبات آن سن طيور و نوع بهره دهي ( تخمگذار – گوشتي ) دخالت مستقيم دارند.  



  4- بهداشت و بيماريها

رقابت اصول بهداشتي و انجام عمل واكسيناسيون با توجه به سن و نوع بهره دهي امري ضروري است. سهل انگاري در اين مورد،‌تلفات – كندي رشد و كاهش توليد را به دنبال خوهد داشت كه از نظر اقتصادي درمرغداري غير قابل جبران مي باشد.  



  5- مديريت

مديريت عبارت است از كنترل و نظارت صحيح و اعمل روش هاي علمي ومطلوب بر تمام فاكتورهاي پرورش است كه منتج به بهره وري بيشتر در امر توليد مي گردد.  



  طبقه بندي مرغ از نظر (‌توليد،‌منطقه اي)

اصولاً شرياط آب وهوايي و عوامل محيطي ديگر در تعيين خصوصيات فيزيكي و نوع بهره دهي يك نژاد تأثير دارد. به عنوان مثال اكثر نژادهاي مرغ منطقۀ آمريكايي گوشتي يا دو بهره و در منطقه مديترانه اي تخمگذار مي باشند. و از نظر توليد مرغان را به نژادهاي تيپ گوشتي،‌ تيپ تخمگذار و تيپ دو بهره طبقه بندي مي نمايند.  



  با چه فاكتورهايي مي توان نژادها را از همديگر متمايز ساخت؟

در اين مورد مي توان به مواردي از قبيل نوع، فرم و قالب بدن،‌ تفاوت درشكل تاج، رنگ پر ،‌شكل و اندازه ريش اشاره نمود.  



  اصول جوجه كشي

درعالم هستي براي تداوم ازدياد نسل در مرغ پديده اي بهنام غريزۀ كرچي (Broodings) وجود دارد. به حكم اين غريزه مرغ روي تخم مرغ به مدت 21 روز مي خوابد و يك سري اعمال روي تخم مرغ انجام مي دهد و سرانجام از تخم مرغ نطفه دار جوجه متولد مي شود.  



  حالات مرغ كرچ :

منزوي شدن – در آوردن صداهاي مخصوص- علاقه به خوابيدن روي تخم – كاهش درجۀ حرارت بدن (1) نسبت به غير كرچي.
اعمال كه مرغ كرچ روي تخم مرغ نطفه دار طي 3 هفته انجام مي دهد: با حرارت بدن خود حرارت لازم براي رشد نطفه و جنين داخل تخم مرغ را فراهم و با رطوبت بدن خود مانع از تبخير مايعات داخل تخم مرغ مي گردد. مرغ كرچ هر چند ساعت تخم مرغ ها را جابجا مي كند. وقتي مرغ براي خوردن دانه و آب از روي تخم مرغها بلند مي شود عمل تهويه جهت رشد جنين صورت مي گيرد. اعمال فوق كه منجر به توليد مثل يعني توليد جوجه مي گردد،‌جوجه كشي طبيعي مي نامند. جوجه كشي ممكن است به وسيله دستگاهي ( ماشين )‌ انجام گيرد آن را جوجه كشي مصنوعي مي نامند. جوجه كشي مصنوعي نياز به مرغ كرچ ندارد.
 



  نطفه دار بودن تخم مرغ:

قبل از كامل شدن تخم مرغ و تخمگذاري توسط مرغ، از تركيب اسپرماتوزوئيد خروس و اوول مرغ نطفه درداخل تخم مرغ ايجاد مي گردد.  



  خاصيت جوجه در وضعيت ظاهر تخم مرغ و شرايط نگهداري و حمل و نقل آن

وزن،‌ شكل ، تميز يا كثيف بودن تخم مرغ – چرخش و عدم چرخش در زمان نگهداري،‌وضعيت حمل ونقل تخم مرغ هاي نطفه دار اثر خود را در راندمان جوجه كشي بجا مي گذارند.  



  نكات مربوط به اتاق محل جوجه كشي و ماشين جوجه كشي

اتاق بايد قابل شستشو و ضدعفوني، داراي كف مسطح ، نور و تهويه كافي باشد.

ماشين هاي جوجه كشي
ماشين هاي جوجه كشي مي توانند نفتي ‏, گازي و برقي باشند – مي توانند معمولي – تمام اتوماتيك و يا نيمه اتوماتيك باشند.
ماشينهاي برقي تمام اتوماتيك از راندمان بالاتري برخوردارند.
چرخش تخم مرغ ما بايد درماشينهاي ساده حداقل 4 بار در روز انجام گيرد.
تهويه درماشين جوجه كشي بايد به ثورتي انجام گيرد كه اكسيژن مورد نياز جنين را تأمين نموده و CO2 اضافي را خارج سازد.

معايب جوجه كشي طبيعي
1- غريزه كرچي در فصل و زمان خاصي است بنابراين امكان جوجه كشي درهر زمان وجود ندارد.
2- تعداد تخم مرغ كه زير مرغ قرار مي گيرد محدوداست.
3- گاه مرغها از روي تخمها بلند شده و تمايلي به خوابيدن روي تخم مرغها نشان نمي دهند.

محاسن جوجه كشي مصنوعي
1- درهر فصل و زماني مي توان اقدام به جوجه كشي نمود.
2- ماشين و وسايل جوجه كشي به راحتي ضد عفوني مي شود.
3- در هر حجمي مي توان اقدام به جوجه كشي نمود